Żywice jonowymienne to pewnego rodzaju materiał (tak zwany sorbent), w postaci granulek, który ma zdolność wymiany jonów zawartych w wodzie, z jonami zawartymi w żywicy. Woda zawiera pewne ilości rozpuszczonych związków, które nie są pożądane w wodzie do podlewania roślin. Należy zatem doprowadzić do takiego stanu, żeby koncentracja związków w wodzie była równa zero. Do tego celu przydatne mogą być żywice jonowymienne.

Dzięki wykorzystaniu odpowiednich żywic jonowymiennych, możliwe jest całkowite usunięcie z wody związków, które nadają jej twardość. Proces ten nosi nazwę demineralizacji i jest realizowany na kationicie silnie kwaśnym wodorowym i anionicie silnie zasadowym wodorotlenowym. Dzięki procesowi wymiany jonów, koncentracja soli spada i w konsekwencji ostatecznymi produktami procesu jest woda demineralizowana.

Proces wymiany jonowej jest odwracalny i przebiega do momentu, aż wszystkie jony zawarte w żywicy ulegną wymianie z jonami z wody, którą poddajemy procesowi demineralizacji. Po zużyciu pojemności sorpcyjnej (woda nie jest już pozbawiana twardości) żywice należy poddać regeneracji.

Istnieje wiele źródeł na polskich serwisach, które obrazują wykorzystanie żywic jonowymiennych w prostych konstrukcjach filtrów.