Nazwa polska: rosolistnik portugalski
Nazwa angielska: Dewy Pine, Portuguese Sundew, rzadziej fly trap
Nazwa łacińska: Drosophyllum lustitanicum

Troszkę historii: Nie znamy dokładnej daty, jak i odkrywcy rosolistnika portugalskiego. Wiadomo natomiast, że od niepamiętnych czasów rosolistnik był znany i wykorzystywany przez portugalskich wieśniaków. Nazwa Drosophyllum wywodzi się od greckiego słowa drosos, czyli kropla i phyllon, czyli liść. Nawiązuje to do wyglądu liścia rośliny, a przymiotnik lusitanicum z łaciny oznacza portugalski. Według dosłownego tłumaczenia nazwa powinna brzmieć kropelkolistnik portugalski. Dobrze, że nazwano go rosolistnik, według mnie brzmi ładniej.

Występowanie: Rosolistnik jest rzadką rośliną i występuje na małym terenie na wysokości ok. 200 m n.p.m. Nie jest on gatunkiem endemicznym, ponieważ spotykamy go w trzech różnych miejscach oddalonych od siebie. Rośnie w całej Portugalii i po obu stronach cieśniny Gibraltar, czyli w płd. Hiszpanii i płn. Maroku. Na obszarach, gdzie występuje rzadki klimat śródziemnomorski, a temperatura zimą nie spada poniżej 10C.

Siedlisko naturalne: Rosolistnik preferuje podłoże piaszczyste o małym zakwaszeniu lub o pH obojętnym. Może być spotykany na zboczach gór (piaskowcach), na piaskach w sąsiedztwie makii czy lawendy. Nierzadko jest też spotykany w lasach sosnowych (Pinus pinaster). Rosolistnik bardzo dobrze przystosował się do życia na tym terenie i znosi niedostatek wody dzięki głębokiemu systemowi korzeniowemu. Może także pobierać wodę prosto z powietrza. Roślinę, która posiada takie zdolności, nazywa się higrofitem.

Wygląd: Rosolistnik należy do rodziny rosiczkowatych (Droseraceae), wyglądem może kojarzyć się z małym krzewem. Zdarzały się przypadki, kiedy ta roślina osiągnęła wymiary nawet ponad 1,5 m W hodowli nie spotyka się takich ogromnych okazów, typowe rzadko przekraczają 30 cm. Roslistnik ma podłużne liście, które mogą osiągać wymiary: 10-30cm długości i 2-3mm szerokości. Młode liście sterczą prawie pionowo, a stare zaczynają wyginać się w dół. Nie są one jednak okrągłe, mają kształt jakby łódkowaty. Liście posiadają mnóstwo gruczołów, na których znajduje się lepka substancja. Z daleka rosolistnik wygląda, jakby był pokryty rosą. Właśnie od tego wzięła się jego nazwa. Po dwóch latach, wczesną wiosną rosolistnik zakwita. Niestety w hodowli zaraz po tym często usycha, dlatego w takich warunkach traktuje się go raczej jako roślinę dwuletnią. Kwiaty rosolistnika są jasnożółte. Składają z 5 płatków, których średnica wynosi 2,5-4 cm. Kwiaty nie rosną pojedynczo, tworzą duże kwiatostany (do 15 kwiatków). Po zapyleniu powstają torebki nasienne, w których znajdują się ok.2,5 mm nasiona.

Łapanie zdobyczy: Rosolistnik wabi swoje ofiary nie tylko wyglądem, ale i słodkim, miodowym zapachem. Taka cecha nie jest spotykana u innych rosiczkowatych. Odmienną cechą dla rosolistnika jest to, że jego liście ani włoski nie wykonują ruchów. Na liściu znajdują się dwa rodzaje gruczołów: stojące i siedzące. Te pierwsze mają za zadanie zwabić i złapać owada, jest ich ok. 6 rzędów na liściu. Kiedy zwabiony owad dotknie choćby jednej kropli, substancja znajdująca się na tych gruczołach zaczyna trawić jego ciało. Jednak w bardzo małym stopniu. Jeżeli natomiast choćby mała część strawionego owada dotrze do gruczołów siedzących na liściu, pobudza je. Wtedy też zaczynają one funkcjonować i produkują soki, kwasy, które częściowo trawią owada. Nawet jeżeli tylko jeden gruczoł został pobudzony, to gdy on zaczyna reagować, pobudza przy okazji następne. Na liściu znajduje się 11-12 rzędów tych gruczołów. Substancje odżywcze z owada są wchłaniane zarówno przez gruczoły na „nóżce”, jak i przez te siedzące. Rosolistnik jest bardzo ”żarłoczną” roślinką. Żeby strawić komara, potrzebuje dnia! Podczas pewnego eksperymentu jeden z obserwowanych osobników złapał ponad 200 owadów w ciągu jednego dnia!

Hodowla: Rosolistnik jest niezwykle delikatny i ma bardzo trudne wymagania do zapewnienia, a do tego bardzo trudno dostępny w uprawie. Oceniam go na 6 w 6-stopniowej skali.

Oświetlenie: Rosolistnik w naturalnym środowisku rośnie na terenach bardzo nasłonecznionych, a jak wiadomo natura jest najlepszym nauczycielem. Rosolistnik potrzebuje bardzo dużo słońca, wiec trzeba go trzymać w słonecznym miejscu. Można go też doświetlać do 11-12 godzin dziennie zimą, 12-13 wiosną i jesienią i 14-15 latem. Jednak proponuje się trzymanie go na intensywnie nasłonecznionym miejscu. Decydując się na doświetlanie Pamiętajmy o dobrej i mocnej świetlówce, albo kilku mniejszych. Minimum 4-5 18W świetlówek. Inaczej nasza roślinka będzie wolno rosła. Najmniejsza ilość godzin odnosi się do grudnia, a największa do czerwca.

Przesadzanie: Przesadzanie rosolistnika Jest całkowicie zbędne. Ponadto rosolistnik źle znosi przesadzanie. Ma małe zdolności regeneracji korzenia, więc po przesadzeniu może nawet zginąć. Dlatego przesadzając małą roślinę do nowej doniczki należy to robić w taki sposób, aby nie osypać korzeni z podłoża. Można także od razu zastosować dużą doniczkę, aby uniknąć tej procedury w przyszłości, np. w stosunku do siewek.

Podłoże: Z tego powodu, że rosolistnik w naturalnym środowisku rośnie na piaskach, najlepszym podłożem jest piasek : torf w proporcjach 3:1. PH powinno być lekko kwaśne (5-6), ale obojętne (pH 7) mu nie zaszkodzi. Można także zastosować sam piach, ale wówczas trzeba koniecznie pilnować podlewania, aby nie doszło przesuszenia. Torf daje gwarancję dłuższego utrzymania wilgotności. Trzymać roślinkę powinniśmy w glinianej doniczce, którą umieścić należy w plastikowej, wyścielonej żywym mchem torfowcem (Sphagnum).

Podlewanie, wilgotność powietrza: Najlepszą wodą do podlewania rosolistnika jak zwykle jest deszczówka (jeżeli nie mieszkamy na terenie silnie uprzemysłowionym) lub woda destylowana (inaczej demineralizowana). Rosolistnika nigdy nie należy podlewać z góry, bezpośrednio do doniczki z roślinką, tylko na mech torfowiec (Sphagnum). Woda przedostanie się wtedy przez szparki w glinianej doniczce. Identyczną metodę stosuje się np. do uprawy storczyków kserotermicznych (suchych nawapiennych łąk). Zabezpiecza to korzenie rozolistnika, jak i storczyków przed gniciem. Trzeba pamiętać również o tym, że mech musi być zawsze mokry. Należy też pilnować, by podłoże, w którym rośnie nasza roślina, nie było zbyt mokre, inaczej zacznie gnić, albo zbyt suche. Łatwo to zbadać okresowo odgarniając trochę ziemi i badając palcem jak wilgotna jest pod powierzchnią. Zalecane jest raz w miesiącu mocniejsze podsuszenie podłoża. Stymuluje to roślinę do wzrostu. Jeżeli ktoś się obawia utraty rośliny, nie musi wykonywać tego zabiegu. Wilgotność powietrza nie powinna być duża, tylko zimą może być nieco wyższa.

Temperatura: W środowisku naturalnym rosolistnik nie miewa zbyt niskich temperatur. Zalecana jest hodowla w temp. 10-30C. Roślina ta może wytrzymać zarówno niższe, jak i wyższe temperatury, ale lepiej ich unikać. (Aczkolwiek zanotowano przypadki, że rosolistnik przeżył temperaturę 40C.) Późną jesienią, zimą i wczesną wiosną powinniśmy mu zapewnić temp. 10-15C, natomiast późniejszą wiosną, latem i wczesną jesienią temp. 20-30C.

Nawożenie: Nawożenie rosolistnika nie jest stosowane. Potrafi on w ciągu dnia złapać i strawić ponad 200 owadów, to po co go jeszcze nawozić? Widać, ze sam sobie doskonale daje radę.

Rozmnażanie:

Z nasion: Jeżeli się nam nie spieszy, to możemy wysiać nasionka po prostu na specjalną mieszankę dla rosolistnika (patrz: Podłoże). Wtedy nasionka wzejdą być może po kilku latach. Jeżeli jednak nie chcemy czekać tak długo zalecane jest delikatne naruszenie łupiny nasiona (np. papierem ściernym). Można również zalać nasionka gorącą wodą i pozostawić w niej na ok. 24 godziny. Jednak najskuteczniejszym i zalecanym sposobem jest roztwór kwasu gliberynowego. Pozostawiamy w nim nasionka na ok. 24 godziny, a następnie sadzimy. Nasionkom należy też zapewnić dość dużą wilgotność zarówno podłoża, jak i powietrza. Kiedy po ok. 1-4 tygodniach (w zależności od wieku nasion) nasionka nam wykiełkują, trzeba im jak najszybciej zmniejszyć wilgotność powietrza i podłoża. W przeciwnym wypadku zgniją. Trzeba także pamiętać o oświetlaniu.

Poprzez podział: Rozmnażanie rosolistnika wegetatywnie jest możliwe, ale mało skuteczne. Rosolistnik posiada rozgałęzienia. Jeżeli będzie na ich już 10-12 listków, to można takie rozgałęzienie oddzielić od reszty rośliny. 3-4 dolne liście trzeba usunąć, miejsce odcięcia zanurzyć lekko w ukorzeniaczu i wsadzić do wcześniej przygotowanej doniczki ze specjalną mieszanką (patrz: Podłoże). Po 1-2 miesiącach powinny pojawić się korzenie. Ale przypominam, że nie jest to łatwy sposób i roślinka może wcześniej paść, zanim się ukorzeni.